Özgeçmişi
1952 Yılında Sivas, Şarkışla ilçesi, Gümüştepe /Yapıaltın köyünde doğdu. İlkokulu köyünde bitirdi. Orta öğretimin ilk bölümünü Sivas, ikinci bölümünü Kayseri İmam-Hatip Lisesinde, 1969 yılında tamamladı. Aynı yıl, Eylül ayında, hariçten fark dersleri sınavlarına katılarak Kırşehir Atatürk Lisesinden Lise Diplomasını aldı. 30 Haziran 1973 tarihinde Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü’nden mezun oldu. 1973-1977 yılları arasında dört yıl Kırklareli İmam-Hatip Lisesi’nde Meslek Dersleri Öğretmenliği ve Müdür Yardımcılığı görevlerinde bulundu. 1973-1974 Eğitim-Öğretim Yılında Kırklareli Atatürk Lisesinde Fransızca derslerine girdi. 13 Nisan - 31 Ekim 1975 tarihleri arasında Isparta’da Kısa Devre Askerlik görevini tamamladı. 26 Haziran 1977 tarihinde Kayseri Yüksek İslâm Enstitüsü’ne Tefsir Asistanı olarak atandı… 18. 04. 1984 tarihinde Bursa Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü’nde Tefsir Bilim Dalında Doktor, 25. 11. 1987 tarihinde Doçent, 11. 06. 1993 tarihinde de Profesör unvanlarını aldı. Tefsir Anabilim Dalı Başkanlığı, Fakülte Kurulu Üyeliği, Fakülte Yönetim Kurulu Üyeliği, Sosyal Bilimler Enstitüsü Yönetim Kurulu Üyeliği, Temel İslam Bilimleri Bölümü Başkanlığı ve Erciyes Üniversitesi Yurtdışı Takip Komitesi Üyeliği görevlerinde bulundu. Prof. Dr. M. Zeki Duman hâlen Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Temel İslâm Bilimleri Bölümü Tefsir Anabilim Dalında Öğretim Üyesi olarak ilmî ve akademik çalışmalarını sürdürmektedir. Evli olup üç çocuk babasıdır (Mehmet Akif, İsmail Serdar, Abdullah).
Eserleri:
D. BİLİMSEL ÇALIŞMA VE FAALİYETLERİ
1. TEZLERİ
1.2. Doktora Tezi
-
‘Kur’anı Kerimde Adâbı Muaşeret’ Ahmet Coşkun, Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, 1984 BURSA.
2. KİTAPLAR
- “Beyanu’l-Hak Kur’an-ı Kerim’in Nüzul Sırasına Göre Tefsiri,” (I-III), Fecr Yayınevi, Ankara, 2006.
- “Beş Surenin Tefsiri (Sosyal Muhteva Ağırlıklı)”, Fecr Yayınevi, Ankara,1999.
- “Kur’an-ı Kerim Açısından Vahiy Gerçeği”, Fecr Yayınevi, Ankara,1997.
- “Nüzulünden Günümüze Kur’an ve Müslümanlar”, Fecr Yayınevi, Ankara, 1996, 1997, 2006.
- “Uygulamalı Tefsir Usulü ve Tefsir Tarihi I”, Erciyes Üniversitesi Yayınları, No: 40, Kayseri, 1992.
- “Kur’an ve Tıbba Göre İnsanın Yaratılışı ve Tüp Bebek Hadisesi”, Nil Yayınları. İzmir, 1990.
- "Kur’an-ı Kerim’de Adâb-ı Muâşeret", Tuğra Yayınevi ve İpek Dağıtım, İstanbul, İlk Baskı: 1982, Son Baskı: 2004.
2.1. DEVAM EDEN KİTAP ÇALIŞMALARI
-
Kur’an’ın (İslam’ın) Köle ve Cariye Sorununa Yaklaşımı
- Kur’an-ı Kerim’e Göre Hz. Muhammed
- Kur’an Açısından Nesh ve Müteşabih Ayetler Meselesi
3. MAKALELER
3.1. YAYIMLANMIŞ MAKALELERDEN BİR KISMI
- Kur’an’da “Müteşabihât” ve Te’vili, Kayseri, Bilimnâme, yıl: 2005, sayı, 3.
- “Nur Suresinin 35. Ayetini Tefsir ve Te’vili Bağlamında Allah’ın İnsana Dört Hidayeti: Fıtrî Din, Akıl, Peygamber ve Kitap,” Usul İslâm Araştırmaları Dergisi, Sakarya, Sayı 3, yıl: 2005, s. 7-42.
- “Tefsir’in Temel İlkeleri Çerçevesinde Kur’an-ı Kerim’de Ehl-i Beyt”, Marife, Cilt: 4, sayı: 3, yıl: 2004, s. 7-36.
-
Kur’an’da Örtünmenin Temel Sınırları, İslâmiyât, Cilt: 4, sayı: 2, Yıl: 2001, s. 35-52.
- “Kur´an-ı Kerim´de Ehl-i Beyt”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 11, Kayseri, 2001. (Yayımlanmış iki makalede görülen eksikliği tamamlamak üzerine kaleme alınmıştır.)
- “Kur an da Zîynet Kavramı ve Örtünmedeki Yeri”, Fecre Doğru, sayı 51, s.3-10, Ocak 2000; sayı 52, s.47-52, Şubat 2000; sayı 53,s.28-32, Mart 2000.
-
“Kur’an-ı Kerim’de Hz. İsâ” Fecre Doğru, Ankara, Sayı 51, s.3-10, Ocak 2000;
- “Ahlakı Davranışlara Yansıtmanın Yolu”, Ribat, sayı 200, s. 33-38, Ağustos, 1999.
- “Ailede Çocuk Eğitimi”, Diyânet Dergisi, cilt: 27, sayı: 3, s.103-116, Ankara,1991.
- “İmam Gazalî’nin Tefsir Anlayışı, Metodu ve Tefsiri”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 6, s.183-205, Kayseri, 1989.
- “Türk Gençliğinin Eğitim-Öğretim Sorunu ve Anarşiye Sevk Eden Unsurlar”, Cumhuriyet Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Yayınları, Sivas, 1985.
- “Kur’an-ı Kerim’de Muhârebe ve Zafere Götüren Etkenler”, Erciyes Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, Sayı 1, Kayseri, 1983.
4. POPÜLER YAZILAR
- “İslâm’da Edeb’in Önemi”, Somuncu baba, Şubat, 2006, s. 16-19.
- “Kur’an’ı Anlamak”, Diyanet Aylık Dergi, Kasım, 2005, s. 32-36.
- “İstirca”, Ulu Gençliğin Sesi, Utrecht/Hollanda, Kasım 2002.
- “Kader İnsana Değil, İnsan Kaderine Hükmetmelidir!’ Ulu Gençliğin Sesi, Utrecht/Hollanda, Nisan, 2001.
- “Kadere İnanan Kederden Emîn Olur!” Ulu Gençliğin Sesi, Utrecht/Hollanda, Eylül 2002.
- “Kur’an-ı Kerim’de ‘Şefaat’ ya da Tıkandığı Yerde İnsana Destek Olmak 1” Ulu Gençliğin Sesi, Utrecht/Hollanda, Kasım 2002.
- “Kur’an-ı Kerim’de Şefaat ya da Tıkandığı Yerde İnsana Destek Olmak,” Fecre Doğru, Eylül, 2001.,
5. SÖYLEŞİLER
-
“Hz. Muhammed’i Doğru Anlamak” (Soruşturma), İktibas, sayı: 328, Nisan, 2006, s. 80-84.
- “Tüp Bebek”, Panzehir, 15 Haziran 15 Ağustos, sayı 30, s. 6-13, 1995.
6. KONFERANS VE PANELLER
- “İslâm’da Kadın” Konulu Sempozyumda “Kur’an’da Kadın”, KAYSERİ, 19. 03. 2006
- “İslâm’da Çalışma” Konulu Panelde “Dindar Kişinin Çalışma Hayatındaki Üç Temel Prensip: Doğruluk, Itkan, Rekabet/Hayırda Yarış”, KIRIKKALE, 20. 04. 2006
- “Kur’an’ı Doğru Okumak ve Yaşamak”, Hz. Muhammed’in Mesajını Çağa Taşımak konulu panel, 08. 04. 2006, AFYON.
- 29, 30, 31 Ekim 2005 tarihlerinde Almanya’nın Münih ve Studgard/Almanya kentlerinde ve bunlara bağlı eyaletlerde Ramazan münasebetiyle toplam dokuz konferans.
- “Kur’an’ı Anlamada Temel Prensipler” Kayseri 15-16 Mayıs 2004.
-
- “Karma Bir Toplumda Çocuğun Eğitiminde Ailenin Önemi,” DİTİB, Hamburg, 02.10.2004.
“Kadına Yönelik Şiddet Eylemleri ve İslâm’da Kadını Dövme Problemi”, “Ailede Şiddet” Konulu II. Kadın Sempozyumu, 31. Mayıs 2000, KAYSERİ
- “Asrı Saadette ve Günümüzde Kur’an’a Bakış Açısı,” Kur’an’ı Nasıl Anlamalıyız Konulu Sempozyum, 7-8 Haziran 1994, BURSA
- “Tefsir ve Te’vil’in Temel İlkeleri Açısından Secavendî’nin manaya Tesir Eden Önemli İki Hatası”, Diyanet İlmî Dergi’de sıraya alınmış, yayımlanacak bilgisi verildi...
7. ULUSAL TEBLİĞLERİN MÜZAKERELERİ
-
“On Dört Asırdan Beri Halâ Tartışılmakta Olan Nesh Problematiği” (Müzakere raporu), Kur´an ve Tefsir Araştırmaları III, İslami İlimler Araştırma Vakfı, İstanbul 2002.
- Ankara Ticaret Odası ve İslamî Araştırmalar Dergisinin düzenlemiş olduğu İslamî İlimlerde Terminoloji Sorunu 1, konulu Sempozyumda Mehmet Paçacı’nın, Tefsir Yöntemi Açısından Tefsir Ürünlerinin Sınırlandırılması Tartışması adlı tebliğin müzâkeresi, İslâmî Araştırmalar Dergisi, Cilt: 19, Sayı:1, Ankara, 2006, s. 61-67.
- E. Ü. İlahiyat Fakültesi tarafından 8-9 Temmuz 2006 tarihinde Kayseri’de düzenlemiş olduğu II. Tefsir Anabilim Dalı Koordinasyon Toplantısında, Mehmet Paçacı’nın “Kur’an’ın Neliği Üzerine” adlı tebliğinin müzakeresi.
- Fakultemizce 24-25 Nisan 2003 tarihinde düzenlenen Din Bilimlerinde Yöntem Sorunu konulu sempozyumda Yrd. Doç. Dr. İbrahim Görener’in sunduğu “Tefsir Usûlü mü? Tefsir Usûlleri mi?” konulu tebliğin müzakeresi...
- 02-06 Ekim 2002 Tarihinde Diyanet İşleri Başkanlığının düzenlemiş olduğu Güncel Dinî Meseleler ve Birinci İhtisas Toplantısı “Kur’an ve Hadislerin Anlaşılması ve Yorumlanmasında Yöntem Meselesi” Klasik ve Çağdaş Tefsirler’de Yöntem konulu tebliğlerin müzâkeresi...
